ورود کاربر

جملات تربیتی

پاره اي نواقص طبيعي در هر طفل ولو هر قدر صاحب استعداد باشد موجود است

خلاقیت



نظامهای خانوادگی،نظام های آموزشی،نظامهای اجتماعی آن چنان در عقیم گذاشتن خلاقیت اعضای خود موفق هستند که وقتی به سن بزرگسالی می رسیم باور نداریم که ما نیز می توانیم خلاق ونوآور باشیم ودر مقابل می اندیشیم که خلاقیت ونوآوری خاص عده ای از هنرمندان،موسیقیدانان ومخترعان است.باید دانست که این نوع نتیجه گیری نادرست است. ولی اگر ما به آن اعتقاد داشته باشیم، در عمل صحت پیدا می کند.هر فردی که کاری را انجام میدهد،میتواند خلاقیت ونوآوری نیز داشته باشد.حتی انجام یک کار ساده مثل جارو کردن کف اطاق را میتوان با فکر کردن در مورد اینکه چگونه میتوان اثر بخش تر وسریع تر به انجام رساند، با خلاقیت بیشتری انجام داد.
راجرزذکر میکند که آدمي ذاتا خلاق متولد ميشود با اين حال خلاقيت در مراحل ابتدايي زندگي تكامل يافته نيست و به همين دليل نياز به توجه و هدايت و تربيت است.
خلاقیت به نوعی خارچ از چارچوب فکر کردن است.اینکه بیاموزیم  تنها يك راه درست برای انجام كارها وجود ندارد،راه حلها بی نهایت هستند حتی اگر خنده دار یا جدی باشند.
الگوهای نادرست تربیتی والدین
در الگوی تربیتی سخت گیرانه، فرزندان مورد نظارت  وهدایت سخت گیرانه هستند.روابط ،خشک وغیر منعطف است وباید ونباید های والدین بی کم وکاست و بدون پرسش وپاسخ ، باید پذیرفته واجرا شوند ودر مقابل در الگوی تربیتی سهل گیرانه،هیچ مقرراتی وجود ندارد. والدین تا حد افراطی بی توجه وخونسردند واعضای خانواده با هم بیگانه اند ونمیدانند هر کس چه علایق وسر گرمی هایی دارد.
تحقیقات گتزلز وجکسون(به نقل از حسینی،1378) این نکته را تاکید کرده است  که والدین کودکان خلاق در روشهای تربیتی شان بندرت از استبداد ومحدودیت انظباطی، استفاده می کردند.این کودکان از آزادی بیشتری در رفتار وتصمیم گیری برخوردار بودند،در حالی که کودکان کمتر خلاق، دارای خانوادهء منظم وسنتی وبیش از حد تمیز بودند.مادرانی که از فرزندانشان بیشتر مراقبت میکردند ، فرزنداني با خلاقيت كمتر داشتند.مراقبت زیاد والدین از کودک موجب می شود که او هرگز فرصت تجربه کردن وآموختن نداشته باشد.در حالی که خلاقیت وریسک کردن توام با یکدیگرند.
تاكيد بيش  از  حد والدين  بر هوش  و حافظه  كودك
بسياري  از والدين ،ناآگاهانه  كودك خود را  فقط  با هدف  تقويت  مهارت هاي  حافظه اي  و انباشتن  ذهن  وي   از  اطلاعات لغوي  ،تربيت  و هدايت مي كنند و براي  حافظه و هوش  كودك   اهميتي  بيش  از حد  قائل  مي شوند.اين گروه  از والدين  بدون  در نظر گرفتن  اين  اصل  تربيتي مهم كه تنها  اطلاعات عمومي و داشتن  حافظه  قوي  براي  تكامل  و رشد فكري  و باروري  استعدادهاي  كودك  كافي  نيست ، با اصل  قرار دادن  هوش  و حافظه ي كودك ،از  پرورش  ساير  توانمنديهاي  ذهني  و رواني  كودك  خود  كه مهم ترين  آن ها  تفكر خلاق  است ، غافل  مي مانند.
قرار دادن  قوانين  خشك و دست و پا گير  در منزل
بسياري  از والدين  براي  كودك  خود  قوانين  و مقررات  خشك  و محدود كننده اي   نظير   تعداد  ساعت هاي  درس  خواندن  در روز ،راس  ساعت  معين خوابيدن ،استفاده  از لوازم  خاص  و ...  قرار مي دهند . پديد آوردن  چنين شرايطي  در منزل  و اصرار  و پافشاري  بر رعايت  آن ها  از جانب  كودكان ،سبب  مي  شود  كودك  تدريجا  به كليشه اي و تكراري   رفتار  كردن   عادت  كند.  بايد  توجه   داشت  كه افكار  و رفتارهاي  كليشه اي  و تكراري ، نقطه ي  متضاد  خلاقيت  است.
انتقاد  مكرر  از رفتارهاي  كودك
ارزيابي  پي در پي  رفتارهاي  كودك  و زير  ذره بين  قرار  دادن  و انتقاد  از كارهاي او  در خانواده ،آزادي ،امنيت  خاطر  و اعتماد به نفس  كودك را مختل  مي  سازد و ترس  از اشتباه  را در وي  تقويت مي كند.اين  ترس  چنانچه  در كودك  حالت مرضي  پيدا كند ،جرات  ابراز   هرگونه  انديشه ي جديد  و يا انجام كارهايي كه در عين  خلاق  بودن   احتمال وجود  اشتباه  نيز  در آن ها  وجود دارد  را در كودك از بين  مي برد و به  اين  ترتيب  خلاقيت  كودك  كه لازمه اش  داشتن  آزادي و امنيت خاطر  در محيط  خانواده  و ريسك پذيري  و عدم ترس از اشتباه  مي باشد،با مانع  روبه رو مي گردد.
-بيهوده شمردن تخيلات كودك
محكوم كردن  خيال  پردازي  كودك و وادار نمودن  او به  واقع بيني ،نگرش  و شيوه اي  كاملا  اشتباه  است
عدم وجود حس شوخ طبعي  در محيط منزل
شوخ  طبعي  از  شاخص  هاي  مهم  خلاقيت  به شمار  مي  رود.   وجود  حس شوخ  طبعي  در فضاي  خانواده، بسيار حائز  اهميت  است ،  در خانواده هايي كه فضاي  زندگي  آن ها خشك ،رسمي و جدي  است ، زمينه اي  براي  بروز  حس  شوخ طبعي كودك  به وجود  نمي  آيد .
 موانع خلاقیت
عوامل فردی که آسیب های جدی به خلاقیت می زنند شامل حقارت،اضطراب، کمرویی،پای بندی به عادت وکم آگاهی است.
•    حقارت: تحقیر و یا به تعبیر روانشناسی احساس کوچکی و بی چیزی کردن از جمله افت های بزرگ خلاقیت است.به گفته اریکسون احساس حقارت در کودک منجر به کاهش ابتکارو نو آوری می شود که پیامد آن در کودکی، کاهش اعتمادبه نفس وسد شدن راه استقلال وتضعیف قدرت ابتکار و سیالی ذهن است ودر بزرگسالی ،همنوایی وهمسو شدن افراطی با افکار دیگران است  .شخصیتی همنوا که کورکورانه از سایرین تبعیت می کند وبه سکون علاقه دارد.
•    اظطراب : بیشتر والدین با رفتار خود زمینه ساز اظطراب کودکان وکاهش خلاقیت آنها می شوند . والدین با ارزشیابی کلام و لباس ها ونحوه انجام کار كودكانشان و واکنش تند به شخصیت وارزشها وارزوها وتصمیم های آنان ، راه رسیدن به خلاقیت را با ایجاد اظطراب برای آنها سد می کنند.خلاقیت اگر همراه با ترس ونگرانی افراطی باشد، از حرکت وزایش باز خواهد ایستاد،ترس مقدمه سکون است.
•    کمرویی : به احساس روانی بازدارنده ،کمرویی گویند.فرد دوست دارد در بحث ها اظهار نظر کند ودر فعالیت های جمعی مشارکت نماید اما ترس افراطی از داوری یا دست کم گرفته شدن ویا انکه نتواند حق مطلب را به خوبی بیان کند، از گفتن نظرش چشم پوشی می کند.فکر خلاقه فرصت فوران کردن می خواهد اما کمرویی فرصت فوران را از خلاقیت می گیرد.فرد خلاق موضوع را بررسی وآزمایش میکند،تجربه های قدیم وجدید را در کنار هم می گذارد.خطر میکند و موانع را می پذیرد واین با احساس کمرویی سازگار نیست.
•    پای بندی به عادت :پای بندی به عادت مانع پویایی است.کودکی که به تنبلی فکر، عادت کرده باشد همیشه از یک روش وراه حل ،پیروی می کند وبه جای حرکت وتفکر تر جیح می دهد به جای اول باز گردد.
•    کم آگاهی:داشتن اطلاعات، مقدمه آگاهی است وآگاهی، مقدمه خلاقیت است.فرد تا آگاهی نداشته باشد نمی تواند به طور خلاق فکر کند .پروفسور آلن بود(به نقل از پیر خائفی،1384)ذکر میکند که خلاقیت برای پویایی و حرکت خود ،به فضایی نیاز دارد که اسم آن را باید دانش وعلم گذاشت.همان طور که بیان گردید هم کمبود علم وهم سختگیری ناشی از آن میتوانند برای خلاقیت آسیب زا باشند.
•    تلویزیون یکی دیگر از موانع رشد خلاقیت است پس بهتر است با کودکان بازی های گروهی کرد.
ویژگیهای کودکان خلاق
دقت و توجه شدید در گوش  دادن و عادت به وارسی منابع مختلف دارند، با دقت به اشیا و پیرامون خود می نگرند، توانایی ابداع بازیهای جدید و تغییر در بازیها دارند، کنجکاوی زیادی برای سردرآوردن از امور دارند، در گفتار خود جسارت زیادی دارند، سئوالات عجیبی طرح می نمایند.
 راه حل های افزایش خلاقیت
•    هرگز کودک را تحقیر نکنیم. کودکی که احساس حقارت کند هرگز دست به خلاقیّت نمی‌زند
•    امکانات ووسایلی در اختیار انها قرار دهید تا بتوانند خود را ابراز نمایند مانند وسایل موسیقی ونقاشی وطراحی..
•    کارهای خلاق کودکان را تشویق کنید و آنها را در معرض نمایش قرار دهید و از ارزیابی بیش از حد آنان خودداری کنید.
•    به عنوان بزرگسال، خود به انجام کارهای خلاق بپردازید و اجازه دهید کودکان شما شاهد کارهای خلاق تان باشند
•    توجه داشته باشید که استعداد فقط سهم کوچکی از خلاقیت است و تمرین و نظم بخشیدن به آن از اهمیت بیشتری بر خوردار است
•    برخلاف آنچه والدین انتظار دارند، هر قدر اسباب بازی دارای شکل غیر اختصاصی تر و بنیادی تر باشد، قوه تخیل کودک را بیشتر تحریک می کند. مثلاً شاید یک تکه چوب که می توان از آن به عنوان شمشیر یا عصا استفاده کرد بیشتر از یک عروسک با لباس های گران قیمت که فقط می توان یک شخصیت داشته باشد به خلاقیت کودک شما کمک کند
اسباب بازی هایی مانند انواع و اقسام لگوها _ انواع و اقسام ساختمان سازی های چوبی _ انواع و اقسام دومینوهای ابتکاری _ انواع مهره ها_ انواع عروسک های نمایشی _ کلاژ_ بازی با وسایل اضافی و دور ریختنی_ بازی پخت و پز که یکی از بهترین بازی های خلاق می باشد_ خمیر بازی و گل بازی_ ماسه بازی _ انواع کارهای مربوط به رنگ آمیزی، طراحی، نقاشی ...
•    داستان سازی: یک داستان را نصفه بخوانید و از فرد بخواهید که او داستان را به صورت طنز ،غم انگیز،خیالی،واقعی و..ادامه دهند.

نگارنده : نگرش
………………………………………………………………………………….
منابع :
ماهیت خلاقیت وشیوه های پرورش آن .نویسنده افضل السادات حسینی .مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی شرکت به نشر.
 
خلاقیت و نوآوری در سازمان آموزشی(مفاهیم، نظریه ها وتکنیک ها وسنجش).نوشته محمد ربیع سام خانیان .طهران:انتشارات رسانه تخصص.
 
101 روش ابداعی برای خلاقیت کودکان. نویسنده :کلودیا - جی - دادسون.ترجمه ابوالفضل کرمی.طهران.ناشر روان سنجی.
 
 

 
 

ارسال کردن دیدگاه جدید

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • تگ های مجاز : <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.

اطلاعات بیشتر در مورد قالب های ورودی

سیستم امنیتی
این سیستم امنیتی برای دفع کامنت های اسپم است.
Image CAPTCHA
حروفی را که در تصویر می بینید را تایپ کنید.